Categorie archief: Renaissance-Barok

Gattamelata | Donatello | 1453

Donatello verblijft van 1443 tot 1453 in Padua.Hij werkte er meer dan tien jaar, in die tijd kreeg hij een aanhang en zou hij een aanzienlijke invloed hebben op schilderkunst en beeldhouwkunst in de regio. Op het plein voor de kerk aldaar staat de Gattamelata, een bronzen ruiterstandbeeld. We zien Erasmo da Narni, een condottiere(een huurling) van de Republiek Venetië, die de macht had gegrepen in Padua. Het beeld was oorspronkelijk ontworpen voor het grafmonument van deze heerser. Het geheven voorbeen van het paard staat op een bal, omdat Donatello bang was dat het anders af zou breken.

David | Donatello | 1443

David van Donatello was het eerste vrijstaande mannelijk naakt sinds de Oudheid en veroorzaakte daarom sensatie toen het onthuld werd. Het standbeeld toont de Bijbelse koning David met zijn voet op het hoofd van de juist onthoofde reus Goliath. De androgyne, bijna vrouwelijke jonge man met een geheimzinnige glimlach is geheel naakt, met uitzondering van zijn laarzen en een hoed getooid met lauwerkrans, symbool van de overwinning. In zijn hand houdt hij het zwaard van Goliath. Er is lang gespeculeerd dat de vrouwelijkheid en naaktheid van het beeld, en de veer die suggestief uit een van zijn laarzen steekt, een verwijzing is naar de homoseksualiteit van Donatello of David. Ook is het mogelijk dat het beeld oorspronkelijk een vrouw zou voorstellen.

Zuccone | Donatello | 1436

Giorgio Vasari, de 16de eeuwse kunstenaar en biograaf, was verrukt over het werk van Donatello en beschouwde hem als de belangrijkste beeldhouwer van de vroege renaissance. Donatello, die sterk was beïnvloed door de gedetailleerde en realistische Romeinse beeldhouwkunst uit de tijd van de republiek, bracht zijn beelden tot leven en zette met zijn emotionele stijl de elegante tradities van de internationale gotiek overboord. Zijn techniek ( hij maakte beelden die er “in situ” goed uitzagen, maar van dichtbij, in het atelier, ruw en onaf leken) paste niet in de traditie van het fijn afgewerkte middeleeuwse beeldhouwwerk.

Het Pinksterbloemfeest | Jan steen | 1663

In de 16de eeuw was het de gewoonte met Pinksteren het mooiste meisje van het dorp tot Pinksterblom of Meikoningin te kiezen, waarna zij met bloemen werd versierd en jongens om haar gunst dongen. Later, in de 17de eeuw, verviel het feest meer tot een kinderspel. Onder aanvoering van een met bloemen en sieraden versierde pinksterbloem of -bruid liep een kinderstoet van huis tot huis, om te zingen voor een kleine gift. De inzameling kwam soms ten goede van een charitatieve instelling zoals een weeshuis, maar werd ook vaak door de collectanten zelf verdeeld. Dit schilderij wordt ook wel “De kleine collectant” genoemd.  Jan Steen heeft meerdere versies van dit feest geschilderd.

Pinksteren | Titiaan | 1545

Tijdens het pinksterfeest wordt herdacht dat de Heilige Geest, de derde Persoon van de Allerheiligste Drie-Eenheid, neerdaalde uit de hemel op de apostelen en andere aanwezige gelovigen. Na Jezus’ dood op Goede Vrijdag en zijn verrijzenis op Pasen hadden de leerlingen van Jezus nog veertig dagen lang (tot Hemelvaart) de steun van zijn aanwezigheid gehad waarbij hij hun nog eens uitlegde wat de betekenis was van alles wat hij gedaan had tijdens zijn openbare optreden. Op de veertigste dag van Pasen (let op: niet de veertigste dag na Pasen) werden de leerlingen door Jezus’ Hemelvaart alleen achtergelaten. Wel had hij beloofd dat hij de Geest van God, de Heilige Geest zou sturen die hen geestelijk verder zou leiden en hen de kracht zou geven om getuigen van het evangelie te zijn. Op de vijftigste dag van Pasen, tien dagen na Hemelvaart, op Pinksteren, kwam de beloofde Heilige Geest dan ook over de discipelen.