Tagarchief: Jan Steen

Het Pinksterbloemfeest | Jan steen | 1663

In de 16de eeuw was het de gewoonte met Pinksteren het mooiste meisje van het dorp tot Pinksterblom of Meikoningin te kiezen, waarna zij met bloemen werd versierd en jongens om haar gunst dongen. Later, in de 17de eeuw, verviel het feest meer tot een kinderspel. Onder aanvoering van een met bloemen en sieraden versierde pinksterbloem of -bruid liep een kinderstoet van huis tot huis, om te zingen voor een kleine gift. De inzameling kwam soms ten goede van een charitatieve instelling zoals een weeshuis, maar werd ook vaak door de collectanten zelf verdeeld. Dit schilderij wordt ook wel “De kleine collectant” genoemd.  Jan Steen heeft meerdere versies van dit feest geschilderd.

Het Sint-Nicolaasfeest|Jan Steen|1665-1668

Ja, ook in de zeventiende eeuw werd er al Sinterklaas gevierd! Jan Steen schetste weer een mooi tijdsbeeld daarvan met dit schilderij. Het schoentje op de voorgrond is door iemand gezet, snoep en koek is er voor iedereen volop. Het meisje in het midden heeft zojuist een pop en een emmertje met cadeautjes gekregen. Het jongetje links kijkt minder blij. Hij kreeg de roe in zijn schoen, omdat hij stout is geweest! De grote koek die rechtop tegen het tafeltje staat, is van vroeger en wordt nu niet meer gebakken; een Duivenkater. Jan Steen schilderde ter lering en vermaak, hij wilde ons een spiegel voorhouden. Zijn schilderijen bevatten vaak kleine waarschuwingen en vermaningen, die ons leren dat we ons netjes moeten gedragen, anders krijg je de roe! Fijne pakjesavond allemaal!

Het doktersbezoek|Jan Steen|1660-1662

Jan Steens schilderijen zijn makkelijk te herkennen, een hoop activiteiten en een humoristische kijk op het leven. De “dokter” aan de zijde van het bed van het zieke meisje heeft weinig aandacht voor zijn patiënte, want hij krijgt een glas wijn aangereikt door de dienstmeid. Door zijn scheve hoed lijkt het alsof hij al een beetje beschonken is. Het doktersbezoek was één van Steens lievelingsonderwerpen. Hij heeft een kleine twintig variaties op dit thema geschilderd. De strekking is telkens hetzelfde; de vrouw lijdt aan “furor uterinus”, een toentertijd bekende en levensbedreigende ziekte die vooral jonge maagden trof en waarbij de baarmoeder door seksuele onthouding gevaarlijk op drift was geraakt. Zo’n meisje moest snel trouwen en het bed in met haar geliefde. De dokter in zijn nette pak was geen geneesheer, maar een echte kwakzalver. De po op de stoel en het urineflesje op tafel wijzen op zijn activiteit; het piskijken. Rechts bovenaan het trapje snuffelen twee hondjes aan elkaars achterwerk. Zij wijzen op de enige afdoende remedie voor de toestand van de patiënt; vrijen met haar geliefde. Dit schilderij is te bewonderen in het Mauritshuis.

Het geboortefeest|Jan Steen|1664

Een trotse vader houdt zijn pasgeboren baby omhoog terwijl vrienden en kennissen zijn samengekomen om te keuvelen, de nieuwe baby te bewonderen en het feestmaal te nuttigen dat door drie vrouwen rechts wordt klaargemaakt. Dit gelukkige, levendige, schilderij is een karakteristiek tafereel in een zeventiende-eeuws Nederlands huishouden. Op de voorgrond zie je gebroken eieren geschilderd, een symbool voor sterfelijkheid. Dit moet ons zelfs bij een viering van een geboorte eraan herinneren dat de dood ons allen wacht. Steen schilderde aanvankelijk landschappen. Daarna ging hij taferelen uit het leven van burgers schilderen. Hij was de zoon van en brouwer en vanaf 1654 was hij behalve kunstenaar ook herbergier.