Categoriearchief: Renaissance-Barok

Rozen in een glazen vaas | Jacob van Hulsdonck | 1640-1645

Dit jaar viert het Mauritshuis in Den Haag hun 200ste verjaardag en dat doen ze o.a. met de tentoonstelling: “In volle bloei”, de allermooiste bloemstillevens uit de zeventiende eeuw. In deze tijd ging men zich meer op dit genre toeleggen, voor 1600 waren er weinig schilders die er zich mee bezig hielden. Dit boeket van van Hulsdonck, met alleen maar rozen, was toch heel ongewoon in die tijd. Hij schilderde namelijk niet alleen de bloemen, maar ook details als de waterdruppels en de meikever rechtsvoor. Hij hield de kleuren van de bloemen beperkt tot een paar tinten wit en roze. Mede daardoor maakt dit boeket een levensechte indruk. Van Hulsdonck werkte in Antwerpen, maar woonde in zijn jonge jaren in Middelburg. Het zou kunnen dat hij daar in de leer was bij bloemenspecialist Ambrosius Bosschaert.

Portret van Gerard Andriesz Bicker | Bartholomeus van der Helst | 1642

Dit prachtige portret van Gerard Bicker hangt in het Rijksmuseum. Het hangt naast het portret van zijn vader Andries Bicker, een van de machtigste koopmannen van Amsterdam in die tijd. De rijkdom straalt zeker ook van de kleren van zoon Gerard af. Heel modern voor die tijd en afgezet met prachtig kant. Niet alleen de kleren heeft van der Helst mooi weergegeven, maar ook de hooghartige uitstraling van de jongen, die nogal een uitgesproken karakter had. Hij was hier waarschijnlijk 17 jaar. In zijn hand houdt hij goudkleurige leren handschoenen vast. Kleurige kleding was in de vroege zeventiende eeuw, zoals blijkt uit veel andere portretten, erg populair onder de jeugdige afstammelingen van rijke ouders. Meest opvallend wellicht aan het portret van Gerard Bicker is zijn enorme corpulentie. Zijn lijf neemt bijna het gehele doek in beslag. Hij leed aan obesitas, dat hij mogelijk van zijn moeder had geërfd. Hij werd in de volksmond ook wel de “dikke Bicker” genoemd. Ook in latere tijden zou zijn portret altijd geassocieerd blijven met zijn dik zijn.

Portret van een kind op zijn doodsbed | Bartholomeus van der Helst | 1645

Altijd ontroerend zo’n portret van een overleden kindje. In die tijd, toen er nog geen foto’s waren, werd op deze manier een aandenken verworven. Links ligt een toorts, die nog een paar puntjes vuur toont en die het uitgedoofde leven symboliseert. Begin maart 2007 werd bekend dat de erven Jacques Goudstikker dit werk van de schilder aan het stedelijk museum van Gouda schonken. Het werk was al in het bezit van het museum, maar het zou als roofkunst geretourneerd worden aan de erven Goudstikker. De wat lossere en gladdere stijl van Van der Helst kwam in het midden van de 17de eeuw in de mode en verdrong de meer psychologische van Rembrandt, zijn grote concurrent. Een aantal van Rembrandts leerlingen, zoals Ferdinand Bol en Govert Flinck, namen de gladde stijl van Van der Helst over.

Portret van Abraham del Court en Maria de Kaersgieter | Bartholomeus van der Helst | 1654

Bartholomeus van der Helst (1613-1670) was een Nederlands kunstschilder uit de Gouden Eeuw. Hij schilderde voornamelijk individuele portretten, maar ook groepsportretten van regenten en schutters. Hij portretteerde hier Abraham del Court en zijn vrouw Maria de Kaersgieter met wie hij 1650 was gehuwd. Het is niet bekend of er een speciale aanleiding was voor dit portret, dat vier jaar na het huwelijk werd geschilderd. Del Court was lakenkoper en staalmeester in Amsterdam. Met dit beroep wordt vaak de fenomenale stofuitdrukking van de kleding in verband gebracht, zowel de zwarte zijden kleding van de man als de lichte satijnen jurk van de vrouw. Maar ook in andere portretten van Van der Helst is de stofuitdrukking buitengewoon knap.

Susanna en de ouderlingen | Artemisia | 1622

Het thema van een jonge vrouw die eerst bespied en daarna gechanteerd wordt door twee mannen met macht was geliefd onder de zeventiende-eeuwse schilders. Toch deed Artemisia iets anders met het populaire onderwerp dan haar mannelijke voorgangers. Ze schilderde Susanna in een kwetsbare houding. Ze probeert haar lichaam te bedekken met een doek terwijl ze haar blik omhoog wendt, alsof ze wacht tot God tussenbeide komt. Een hele mooie tentoonstelling over Artemisia en haar tijdgenoten in het Rijksmuseum Twenthe in Enschede. Er is werk te zien uit onder meer Palazzo Pitti en Uffizi in Florence, Museum Capodimonte uit Napels, maar ook werk uit particuliere verzamelingen wat niet vaak te zien is. “Artemisia. Vrouw & Macht” is nog te zien tot 23 januari 2022. Meer info; www.rijksmuseumtwenthe.nl