Hoofd en schouders van een jonge vrouw | Leonardo DaVinci | 1490

Wereldwijd staan musea volgend jaar stil bij de vijfhonderdste sterfdag van Leonardo Da Vinci. Nu kun je echter al in Teylers Museum in Haarlem een mooie tentoonstelling met 33 unieke tekeningen zien. Wat mij vooral aantrok in deze tentoonstelling was het feit dat er vooral “koppen” worden getoond. DaVinci was daar een genie in; hij hield zich bezig met vragen als: kun je van iemands gezicht aflezen of hij dapper is? Of een verrader? Allemaal prachtige tekeningen of prentjes soms; hij had altijd een klein boekje bij zich waarin hij opvallende mensen tekende. Sommige tekeningen zijn niet groter dan 15 bij 20 cm, wat het heel bijzonder maakt. Als je alleen al bedenkt dat het meer dan 500 jaar oud is….

Centaur Chiron onderricht Achilles | Peter paul Rubens | 1635

De centaur Chiron voedde Achilles op, op verzoek van zijn moeder. Deze centaur, half mens, half paard, was in de klassieke mythologie een beroemde leermeester van verschillende helden en goden. Attributen op de olieverfschets, zoals een lier, pijl en jachthoorns, verwijzen naar zijn lessen in muziek en dichtkunst en jacht. Ook gaf hij les in paardrijden en de geneeskunst, dat is uitgebeeld door de god Aesculapius, die links als herm is afgebeeld. Van een serie van acht olieverfschetsen van Rubens met als onderwerp het leven van de Griekse held Achilles, is dit het tweede deel. Het werk is in bezit van Boijmans zelf. Een mooie, grote tentoonstelling van de olieverfschetsen van Rubens nog te zien tot 13 januari 2019! Meer info: www. boijmans.nl

Hoofd van een jonge man | Peter Paul Rubens | 1601

Zelf ben ik altijd het meest gecharmeerd van Rubens portretten, de rest is allemaal nogal overweldigend, vind ik. Als voorbereiding op zijn schilderijen maakt Rubens niet alleen olieverfschetsen van de compositie, maar ook van afzonderlijke hoofden. Sommige schetsen maakte hij voor een specifiek persoon in een bepaald schilderij. In andere gevallen laat hij modellen voor zich poseren en weet hij nog niet hoe hij ze zal gebruiken. Hij maakte tientallen tronies die hij en zijn ateliermedewerkers erbij konden pakken als ze een voorbeeld nodig hadden. Sommige hoofden komen steeds weer terug in zijn schilderijen terwijl hij anderen nooit of zelden heeft gebruikt.

De drie gratiën | Peter Paul Rubens | 1630

Natuurlijk bezocht ik ook de tentoonstelling “Pure Rubens” in Boijmans van Beuningen in Rotterdam. Men toont het grootste overzicht van Rubens olieverfschetsen in 65 jaar. Boijmans en het Museo Nacional del Prado in Madrid werkten samen om de mooiste werken bijeen te brengen. “De god van de schilders”, zo werd Rubens door zijn tijdgenoten genoemd. Hij was één van de meest invloedrijke en succesvolle schilders van zijn tijd. Rubens bereidde zijn werken vaak voor met een schets van olieverf op paneel. Een niet voor de hand liggende keuze, maar hij was daarin niet de eerste, maar wel een cruciaal vernieuwer; niemand paste de olieverfschets op zo’n veelomvattende wijze toe als hij.

Danae | Auguste Rodin | 1889

Het mythologische verhaal Danae is vaak verbeeld in de kunst. Rodin gaat met dit beeld niet zozeer in op het verhaal van Danae, maar hij maakte vooral een vrouwelijk landschap door te wijzen op de curve van de rug en nek. Hij toont haar wanhoop; uitgeput rust ze met haar hoofd, “als een enorme snik”, op haar arm. Een prachtig vloeiend beeld dat ook wel “De lente” word genoemd. Het Musée Rodin is echt een “must see” als je in Parijs bent; zeker langs gaan! Voor meer info: www.musee-rodin.fr